Ý nghĩa của con dao trong tủ bếp Nhật Bản

Ý nghĩa của con dao trong tủ bếp Nhật Bản

Với nền văn hóa ẩm thực phong phú và đặc biệt có yêu cầu khắt khe về việc trình bày, con dao từ lâu đã trở thành vật dụng không thể thiếu trong tủ bếp Nhật Bản.

1. Đặc điểm con dao trong tủ bếp Nhật Bản

Khi nhắc đến con dao trong tủ bếp Nhật Bản, trước tiên chúng ta cần lùi lại thời gian về thời kỳ Minh Trị (1868-1912) để có thể hiểu tại sao cho đến bây giờ, nghề rèn dao lại phát triển ở đất nước này đến vậy.

tủ bếp Nhật Bản

Hình ảnh bởi Austrian National Library.

Thời phong kiến, người dân Nhật Bản đã vô cùng quen thuộc với hình ảnh người samurai (võ sĩ) cùng thanh kiếm katana giắt bên hông. Tuy nhiên, vào thời Minh Trị một cuộc cải cách quy mô toàn quốc bởi Thiên Hoàng diễn ra, trong đó có điều luật cấm samurai mang kiếm. Vì vậy, các lò rèn kiếm lớn đành phải chuyển sang làm dao nhà bếp. Một số các thành phố nổi tiếng về nghề rèn dao ở Nhật Bản có thể kể đến một vài cái tên như: thành phố Sakai thuộc tỉnh Osaka, thành phố Seki thuộc tỉnh Gifu, thành phố Miki thuộc tỉnh Hyogo.

tủ bếp Nhật Bản

Hình ảnh bởi Wu Yi.

Hiện nay, những con dao người nội trợ sử dụng trong tủ bếp Nhật Bản được rèn bằng thép không gỉ để có tuổi thọ dài hơn, phần cán vẫn được làm bằng gỗ truyền thống và chắc tay. Bởi nền văn hóa ẩm thực phong phú và nổi tiếng về độ cầu kỳ tỉ mỉ, trong tủ bếp Nhật Bản có rất nhiều loại dao phục vụ cho các mục đích khác nhau. Thường thấy nhất là các loại: dao Petit (gọt trái cây hoặc các loại rau củ nhỏ), dao Gyuto (cắt các loại thịt), dao Santoku (đa năng, cắt được nhiều nguyên liệu), dao Deba (lóc hoặc phile cá) và dao cắt lát sashimi.

tủ bếp Nhật Bản

Người thợ mài dao ở Tokyo. Hình ảnh bởi Myznik Egor.

Tuy vậy, hầu hết các loại dao này đều có đặc điểm chung khác với các loại dao trên thế giới: chỉ mài một mặt. Người Nhật quan niệm rằng việc này giúp cho vết cắt được ngọt và sạch hơn, cho dù con dao mài một mặt đòi hỏi người sử dụng phải có kỹ năng khéo léo. Thông thường, các cơ sở rèn dao sẽ làm ra các con dao được mài mặt bên phải do số lượng người thuận tay phải khá đông đảo. Những con dao mài một mặt dành cho người thuận tay trái sẽ phải đặt riêng hoặc người nội trợ sẽ mua con dao kiểu phương Tây (mài hai mặt) thay thế. 

2. Con dao quan trọng như thế nào trong tủ bếp Nhật Bản?

Với cách nấu nướng công phu và cầu kỳ của người dân nơi đây, con dao là vật dụng không thể thiếu trong tủ bếp Nhật Bản. Mỗi nguyên liệu, mỗi món ăn sẽ được sử dụng một con dao riêng biệt để người nội trợ hay người đầu bếp có thể “nêm nếm” đúng hương vị của món ăn đó ngay từ nhát cắt đầu tiên.

tủ bếp Nhật Bản

Dao chuyên cắt sashimi. Hình ảnh bởi Richard Iwaki.

Để kiểm chứng quan điểm này, thậm chí đã có một thí nghiệm dùng dao cắt sashimi và dùng dao thường để làm ra hai đĩa sashimi từ cùng một con cá. Kết quả vô cùng bất ngờ rằng, đĩa sashimi được cắt từ dao chuyên dụng được đánh giá là có vị ngon hơn hẳn.

tủ bếp Nhật Bản

Ngay cả món ăn gia đình cũng được trình bày đẹp mắt. Hình ảnh bởi Richard Iwaki.

Khác với Việt Nam chúng ta – nơi các món ăn được chú trọng khá nhiều vào phần nêm nếm, các món ăn Nhật Bản cầu kỳ về nguyên liệu tươi ngon, cách sơ chế điêu luyện và trình bày đẹp mắt. Không kể đến các đầu bếp chuyên nghiệp, ngay cả người nội trợ bình thường cũng có những quy tắc khá chặt chẽ trong bữa cơm gia đình. Vì vậy, những con dao trong tủ bếp Nhật Bản được họ tiếp tục sử dụng và giữ gìn đến hàng chục năm, một số người còn quan niệm rằng đây là đồ vật có linh hồn bởi sự gắn bó lâu dài này.

3. Cách người Nhật chọn loại dao phù hợp

Bởi vì con dao trong tủ bếp Nhật Bản quan trọng như vậy, cho nên khi chọn mua, người nội trợ cũng sẽ rất cẩn thận cân nhắc nhiều yếu tố để có thể sở hữu bộ dao phù hợp. Đương nhiên trong bài viết này sẽ không nói đến những tiêu chí chọn dao của những đầu bếp sushi chuyên nghiệp, thay vào đó là những điều kiện tiêu chuẩn cho gia đình như sau:

tủ bếp Nhật Bản

Hình ảnh bởi Richard Iwaki.

Vật liệu: Ở Nhật Bản có hai nguyên liệu làm dao chính là thép và inox (thép không gỉ). Thép là loại vật liệu rèn dao truyền thống, có độ bền cao và dễ dàng làm sạch sau khi sử dụng. Ngày nay, inox lại được ưa chuộng hơn bởi có độ chống gỉ sét mạnh mẽ, thích hợp cho các gia đình. Tuy nhiên, nếu phải so sánh giữa dao thép và dao inox, ngay cả những đầu bếp lão luyện cũng khó đưa ra câu trả lời.

tủ bếp Nhật Bản

Hình ảnh bởi Beth Macdonald.

Độ bén: Dao là vật dụng dùng để cắt nguyên liệu, vì vậy độ bén là tiêu chí không thể thiếu cho một con dao phù hợp trong tủ bếp Nhật Bản. Nhát cắt ngọt, có thể cắt rời nguyên liệu thành từng miếng/lát tùy theo ý định của người sử dụng chỉ trong vòng một lần nhấn lưỡi dao xuống là biểu hiện của một con dao tốt.

tủ bếp Nhật Bản

Hình ảnh bởi Robby McCullough.

Giá tiền: Không cần phải hiểu biết quá chi tiết về dao, giá tiền là cách đơn giản nhất để người nội trợ nhận biết được con dao tốt. Đương nhiên những con dao ở cửa hàng đồng giá 100 yên (khoảng 21.000 VNĐ) sẽ không thể gắn bó quá lâu với gia đình người nội trợ bằng những con dao có giá trị lớn hơn.

Con dao đóng vai trò vô cùng quan trọng trong nền ẩm thực xứ mặt trời mọc, vì vậy nó là vật dụng không thể thiếu trong tủ bếp Nhật Bản. Vậy còn bạn, bạn đã có cho căn bếp gia đình những con dao đầy ý nghĩa như vậy chưa?

 

← Bài trước Bài sau →